zgl_map

Kolubarska bitka, Vrače brdo i Čovka

Spomenici



Na području istraživanja nalazi se više spomen obeležja učesnicima bitke na Kolubari. Neki od njih su opšte poznati, neki manje a neke su podigli rođaci i naslednici. Osim ovih spomenika, po selima se nalaze i spomen table poginulim u velikom ratu.

Spomen crkva sa kosturnicom manastira Svetog Velikomučenika Georgija, Ćelije Kolubarske. Kosturnica se nalazi u zaklonjenoj dolini potoka Kamenica, u podnožju Vrače brda južno od kote 239 i zapadno od vrha Čovke, kota 272. Podignuta je na temeljima srednjovekovne manastirske crkve. Gradnja crkve započeta je 1924.g. da bi prva liturgija služena već sledeće godine. Primarna namena spomen crkve je bila kosturnica za smeštanje posmrtnih ostataka poginulih pripadnika obe vojske. U crkvi su smeštene kosti više od 7.000 vojnika nastradalih na ovom području. Izgradnjom spomen kosturnice u Lazarevcu, deo posmrtnih ostataka je premešten. Tokom 2004. i 2005.g., spomen crkva sa kosturnicom je obnovljena a 2006.g. i vaspostavljen manastir. Nakon obnove, 2013.g., postavljeno je zvono, poklon Ministarstva odbrane Češke Republike, u spomen palim vojnicima Moravskog puka 9. Praške divizije.

Crkva_Sv._Đorđa  Ploca

Spomen crkva sa kosturnicom manastira Svetog Velikomučenika Georgija, Ćelije Kolubarske



zvono1

Zvono, poklon Ministarstva odbrane Češke Republike



Spomen crkva Svetog Dimitrija sa kosturnicom u Lazarevcu. Crkva je sagrađena po projektu emigranta iz Rusije Ivana Afanasjeviča, između 1938. i 1941.g.. U kripti crkve je smešteno 37 m³ posmrtnih ostataka srpskih i austrougarskih vojnika koji su poginili u Kolubarskoj bici. Smatra se da broj sahranjenih vojnika obe vojske oko 40.000.

znacka1

Spomen crkva Svetog Dimitrija sa kosturnicom u Lazarevcu



Spomenik Milivoju Stojanoviću - Brki, komandantu 2. pešadijskog puka (Gvozdeni puk) Morvske divizije prvog poziva. Spomenik koji su samoinicijativno, 2016.g., podigli meštani sela Bistrica, nalazi se na Kremenici, uzvišenju na kojem je predvodeći napad poginuo pukovnik Milivoje Stojanović. U njegovu i čast 2. pešadijskog puka, Stanislav Binjički je komponovao Marš na Drinu.

Brka

Spomenik Milivoju Stojanoviću - Brki



Na zapadnom platou Vrače brda, u blizini kote 239 (stare karte 159) nalazi se spomenik Dimitriju Tucoviću, rezervnom kapetanu druge klase, komandiru 1. voda 1. čete 4. bataljona 1. pešadijskog puka Moravske divizije 1. poziva. Dimitrije Tucović je bio pravnik, političar, novinar i publicista, istaknuti vođa socijalističkog pokreta u Srbiji i jedan od osnivača Srpske socijaldemokratske partije. Poginuo je 20.11.1914.g.

Tucovic3  Kapetan

Spomenik Dimitriju Tucoviću na Vrače brdu



Spomen obeležje na vrhu Čovke, kota 272. Spomenik je podiglo Planinarsko-smučarsko društvo "Ćira" iz Lajkovca 2014.g. u čast obeležavanja sto godina od Kolubarske bitke.

Čovka

Spomen obeležje na vrhu Čovke



Malo spomen obeležje na mestu pogibije Ljubić Đorđa iz sela Zlatokop kod Vranja, vojnika 2. čete 1. bataljona 1. pešadijskog puka Moravske divizije 1. poziva. Obeležje se nalazi na zapadnom platou Vrače brada u neposrednoj blizini spomenika Dimitriju Tucoviću. U popisu gubitaka 1. svetskog rata uz ime Ljubić Đorđa iz ranije pomenute jedinice stoji da je bio ranjen u levu ruku na Ceru 4.8.1914.g.. Mesto i godina pogibije nisu evidentirani.

Ljubić

Ljubić Đorđe iz sela Zlatokop kod Vranja